• Author:KODIKLINIK
  • Comments:Off

ROL SEXUALEI BURUZKO KODEAK

Osasun informazio sistemetan, non datu pertsonalekin lan egiten den, hala nola osasunari dagozkionak eta batzuetan bestelakoak, bezero eta pazienteen joera erlijioso edo sexuala esaterako; aipaturiko informazioaren erabateko babeserako eta bere tratamendurako arreta berezia izan behar da.

Gaur egun rol sexualak patologia bezala hartzeari utz diezaiotela lortu da, hala ere rol hauen gehengoak Gaixotasunen Nazioaerteko Sailkapenean (CIE) sartuta diraute.

3/2007 Legea onartu zen garaian, transexualismoa pertsona nortasunaren eta helduaren portaeraren gorabehera arteko gaixotasuna bezala sailkatuta zegoen OME-ren Gaixotasunen Nazioarteko Sailkapenaren arabera (1990koa den CIE ean, F64 epigrafeak identitate sexualaren, transexualismo gorabeherak, rol bikoitzeko, eta identitate sexualaren gorabehera psikologikoko trabestismoa jasotzen zituen). Bestalde, gaur egun, OME-k CIE 11 argitaratu ondoren (2022ko urtarrilean sartuko dena) berau ez da agertzen gaixotasun bezala baizik eta baldintza bezala “jokaera sexualarekin erlazionatutako” epigrafean, hari “genero inkongruentzia”izena emanez eta banako batek esperimentatutako generoaren eta esleitzen zaion generoaren arteko inkongruentzia nabari eta iraunkorra bezala bereiziz.

Interesgarria gertatzen da, halaber, egiaztatzea nola deskribatzen diren bi egoera aipaturiko epigrafearen barruan: Nerabezaroko eta adin helduko genero inkongruentzia, eta haurtzarokoa. Aurrekoak inplikatzen du 3/2007 Legea, non transexualismoa gaixotasun edo nortasunaren gorabeherarekin lotzen duen eta medikoki diagnostikatu eta tratatua ahal eta izan den Erregistro Zibilean bere isla posible egiteko eta adindunei dagokionez soilik legezko efektuak produzitzeko, zientzia medikoaren gaurko egoeran gaindituta dago eta beraz aipaturiko arauaren interpretazio zuzentzailea behartzen du.

Bestalde, 69/2015RD-aren arabera kodifikazioari dagokionez Arreta sanitario Espezializatuaren Erregistroa arautzen duenak, bere 5:3 artikuluan dio: “ Erregistroan ezin izango da egon ideologiari, sinesteari, erlijioari, arraza-jatorriari buruzko inongo daturik”. Beraz, eztabaida sortzen da baldintza hauei buruzko kodeetako erregistroaren arduraduna den kodifikatzailearentzat.

CIE-10-ES-n ezaugarri hauetako 21 kode daude eta aurreko edizioak, CIE-9-MC, 16 kode zeuzkan 23 baldintzatarako, hurrengo taulan agertzen direnak:

CIE9 MC CIE10 ES
302.50 Transexualismo con historial sexual no especificado.
302.51 Transexualismo con historial asexual.
302.52 Transexualismo con historial homosexual.
302.53 Transexualismo con historial heterosexual.
F64.0 Transexualismo.
302.85 Trastorno de identidad sexual en adolescentes o adultos. F64.1 Travestismo de doble rol.
302.6 Trastorno de identidad sexual F64.2 Trastorno de identidad sexual de infancia.
302.6 Trastorno de identidad sexual F64.8 Otros trastornos de identidad sexual.
302.6 Trastorno de identidad sexual F64.9 Trastorno de identidad sexual, no especificado.
302.81 Fetichismo. F65.0 Fetichismo.
302.3 Fetichismo travestista. F65.1 Fetichismo travestista.
302.4 Exhibicionismo. F65.2 Exhibicionismo.
302.82 Voyeurismo. F65.3 Voyeurismo.
302.2 Pedofilia. F65.4 Pedofilia.
F65 Sadomasoquismo.
302.84 Sadismo sexual. F65.50 Sadomasoquismo no especificado.
302.83 Masoquismo sexual. F65.51 Masoquismo sexual.
302.84 Sadismo sexual. F65.52 Sadismo sexual.
F65.8 Otras parafilias.
302.89 Otro trastorno psicosexual especificado. F65.81 Froteurismo.
302.1 Zoofilia.
302.89 Otro trastorno psicosexual especificado.
F65.89 Otros tipos de parafilia.
302.9 Trastorno psicosexual no especificado. F65.9 Parafilia no especificada.
302.89 Otro trastorno psicosexual especificado. F66 Otros trastornos sexuales
302.50 Transexualismo con historial sexual no especificado. Z87.890 Historia personal de reasignación de sexo.
V62.6 Rechazo de tratamiento por motivos religiosos o de conciencia. Z53.1 Procedimiento y tratamiento no realizados debido a decisión del paciente por razones de creencia y por presión de grupo.

Baldintza hauetarako etorkizuna CIE-n oraindik ez dago sendotuta, hala ere OME-k rol sexualeko kontzeptu hauek desklasifikatzea eta beste CIE kategoria batzuk erabiltzea proposatzen du. (Ref. Papeles Médicos. Susan D. Cochran and Cols).

Bere berregituratzean, CIE 11-n, baldintza hauek 17. Kapituluan Osasun sexualari buruzko baldintzetan elkartuko lirateke. Adibidez, HA60, HA61 eta HA6Z genero inkongruentziari buruzko kodeen kategoriak izango lirateke eta parafiliak 6D30-6D3Z kodeen artean deskribatuta egongo lirateke.

Amaiera bezala, kodifikatzaileen aldetik gehi dezakegu, CIE-10-ES-arekin kodetzen jarraitzen den bitartean, datu babesaren arteko gatazka honetarako eta fakultatiboek pasarte asistentzialetan irudikatutako informazioaren erregistratzaile bezala kodifikatzaile lanerako konponbide bat behar dela.

No tags